بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العلمین

اکنون بهتر است به بعضی از آرائی که در کتب شروح در شرح احادیث موجود درباره برپایی نوروز مجوسی یا هر عید غیر اسلامی دیگر آمده است نظری افکنیم تا با برخی از آراء علما در این باره آشنا شویم . در فتح الباری ابن حجر ذکر شده است :

وفي قوله لكل قوم أي من الطوائف وقوله عيد أي كالنيروز والمهرجان وفي النسائي وابن حبان بإسناد صحيح عن أنس قدم النبي صلى الله عليه وسلم المدينة ولهم يومان يلعبون فيهما فقال قد أبدلكم الله تعالى بهما خيرا منهما يوم الفطر والأضحى واستنبط منه كراهة الفرح في أعياد المشركين والتشبه بهم وبالغ الشيخ أبو حفص الكبير النسفي من الحنفية فقال من أهدى فيه بيضة إلى مشرك تعظيما لليوم فقد كفر بالله تعالى . ( فتح الباري شرح صحيح البخاري للحافط ابن حجر العسقلاني ج: 2 ص: 602 ، باب الحراب والدرق يوم العيد ) .

و در قول ایشان ( رسول الله صلی الله علیه و سلم ) که آمده « برای هر قومی » یعنی از طوائف مختلف و قول ایشان در کلمه « عید » یعنی مراسمی مانند نوروز و مهرگان . در نسائی و ابن حبان به اسناد صحیح از انس آمده است : نبی صلی الله علیه و سلم بر مدینه وارد شدند در حالی که بر اهل مدینه دو روز بود که در آن شادی و سرور می کردند پس به آنها گفتند : الله تعالی بهتر از آنها را برایتان جایگزین کرده است : روز فطر و اضحی . و از این حدیث کراهت شادی در اعیاد مشرکین و تشبه به آنها استنباط می شود و شیخ ابوحفص از حنفیه گفته است : هر کس در آن عید ( نوروز ) تخم مرغی به مشرکی هدیه دهد که قصدش بزرگداشت این روز باشد قطعا به الله تعالی کافر شده است . ( فتح الباري شرح صحيح البخاري للحافط ابن حجر العسقلاني ج: 2 ص: 602 ، باب الحراب والدرق يوم العيد ) .

این شرح بر حدیث « إن لکل قوم عیداً و هذا عیدنا » که قبلا به آن اشاره شد بیان گردیده است . در شرح دیگری در عون المعبود شرح سنن ابی داود و همچنین فیض القدیر آمده است :

قال المظهر: فيه دليل على أن تعظيم النيروز والمهرجان وغيرهما أي من أعياد الكفار منهي عنه. قال أبو حفص الكبير الحنفي: من أهدي في النيروز بيضة إلى مشرك تعظيماً لليوم فقد كفر بالله تعالى وأحبط أعماله وقال القاضي أبو المحاسن الحسن بن منصور الحنقي: من اشترى فيه شيئاً لم يكن يشتريه في غيره أو أهدي فيه هدية إلى غيره، فإن أراد بذلك تعظيم اليوم كما يعظمه الكفرة، فقد كفر. ( عون المعبود، شرح سنن أبي داوود، باب صلاة العيدين ، و فيض القدير، شرح الجامع الصغير للإمامِ المناوي ، حرف القاف ، الحديث رقم 6106 ، ص 511 ) .

مظهر گوید : در آن دلیلی است بر اینکه بزرگداشت نوروز و مهرگان و دیگر اعیاد کفار نهی گردیده است . ابوحفص حنفی گوید : هر کس در نوروز تخم مرغی به مشرکی برای بزرگداشت این روز هدیه دهد قطعا به الله تعالی کافر شده و اعمالش حبط و باطل گشته است . و قاضی ابوالمحاسن حسن بن منصور حنفی گوید : هر کس در آن روز ( نوروز ) چیزی بخرد که در سایر ایام آن را نمی خریده یا اینکه هدیه ای دهد و قصدش تعظیم و بزرگداشت این روز باشد همانطور که کفار آن را بزرگ می دارند قطعا کافر شده است . ( عون المعبود، شرح سنن أبي داوود، باب صلاة العيدين ، و فيض القدير، شرح الجامع الصغير للإمامِ المناوي ، حرف القاف ، الحديث رقم 6106 ، ص 511 ) .

این شرح بر حدیثی است که در بالا آمده است مبنی بر جایگزین شدن فطر و اضحی بجای نوروز و مهرگان در اسلام . در اینجا شاید بد نباشد به قول عبدالله بن عمرو رضی الله تعالی عنهما نیز که در برخی احادیث آمده است اشاره ای داشته باشیم :

عن عبد الله بن عمرو أنه قال: من بنى بأرض المشركين وصنع نيروزهم ومهرجانهم وتشبه بهم حتى يموت حشر معهم يوم القيامة . الديلمي - عن ابن عمرو ( كنز العمال للمتقي الهندي ، الحديث رقم: 41599 ) .

از عبدالله بن عمرو روایت است که گفت : هر کس در سرزمین مشرکین اقامت گزیند و نوروز و مهرگان آنها را برپا دارد و تا زمان مرگش به آنها تشبه ورزد با آنها در روز قیامت محشور خواهد شد . ( كنز العمال للمتقي الهندي ، الحديث رقم: 41599 ) .