بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العلمین

اکنون قصد داریم که در ادامه بررسی نظرات علما ، نظرات ابن تیمیه را درباره برپا کردن اعیاد مشرکین بیان نماییم . ابتدا نظر او را درباره حدیثی که مبین نظر عبدالله بن عمرو رضی الله تعالی عنهما درباره برگزار کردن اعیاد مشرکین چون نوروز و مهرگان و تشبه به آنها است ذکر می نماییم :

عن عبد الله بن عمرو أنه قال من بنى بأرض المشركين وصنع نيروزهم ومهرجانهم وتشبه بهم حتى يموت حشر معهم يوم القيامة. فقد يحمل هذا على التشبه المطلق فإنه يوجب الكفر ويقتضي تحريم أبعاض ذلك وقد يحمل على أنه صار منهم في القدر المشترك الذي شابههم فيه ( اقتضاء الصراط المستقيم مخالفة أصحاب الجحيم، ص: 43 ) .

از عبدالله بن عمرو روایت است که گفت : هر کس در بلاد مشرکین اقامت گزیند و نوروز و مهرگان آنها را برپا دارد و تا زمان مرگش به آنها تشبه ورزد روز قیامت با آنها ( مشرکین ) محشور خواهد شد . این حدیث دال بر تشبه مطلق است که موجب کفر می گردد و تحریم ابعاض تشبه لازم می آید و شخص به اندازه ای از آنها ( مشرکین ) می شود که به آنها تشبه ورزیده باشد ( اقتضاء الصراط المستقيم مخالفة أصحاب الجحيم، ص: 43 ) .

صراط مستقیم یکی از کتب ابن تیمیه است که در آن بیشتر به مسئله اعیاد مشرکین توجه شده است زیرا او از تشبه به کفار در این کتاب بسیار سخن رانده است . ابن تیمیه در صورتی محشور شدن با مشرکین را صحیح می داند که تشبه کامل به آنها صورت گرفته باشد و بدین جهت بعضی از اعمالی که موجب تشبه شود را نیز حرام می داند . او درباره اعیاد غیر اسلامی می گوید :

وذلك أن أعياد أهل الكتاب والأعاجم نهي عنها لسببين أحدهما أن فيها مشابهة للكفار والثاني أنها من البدع ( اقتضاء الصراط المستقيم مخالفة أصحاب الجحيم، ص: 138 ) .

اعیاد اهل کتاب و ایرانیها به دو علت نهی شده اند . یکی به خاطر تشبه به آنها و دیگری بخاطر بدعت . ( اقتضاء الصراط المستقيم مخالفة أصحاب الجحيم، ص: 138 ) .

او یکی دیگر از دلایل لزوم دوری مسلمین از اعیاد مشرکین را چنین بیان می دارد :

ومن المعلوم أن تعظيم أعيادهم ونحوها بالموافقة فيها هو نوع من إكرامهم فإنهم يفرحون بذلك ويسرون به كما يغتمون بإهمال أمر دينهم الباطل ( اقتضاء الصراط المستقيم مخالفة أصحاب الجحيم، ص: 65 ) .

مشخص است که بزرگداشت اعیاد آنها ( کفار و مشرکین ) نوعی اکرام آنان است و آنها از این جهت خوشحال و مسرور خواهند شد همانطور که در اهمال دین باطلشان غمگین می شوند . ( اقتضاء الصراط المستقيم مخالفة أصحاب الجحيم، ص: 65 ) .

این قول از آن جهت است که مشرکین وقتی می بینند که مسلمین با وجود ادعایشان بر هدایت در دینشان ، شریعت اسلامی را رها کرده و به اعیاد مشرکین روی آورده اند اولا خوشحال می شوند و ثانیا ممکن است چنین پندارند که دینشان به قدری خوب و نیکوست که حتی مسلمانان را نیز به خود جلب کرده است . شاید اگر در اسلام عیدی وجود نداشت آنگاه برخی از مسلمین می گفتند که به علت عدم وجود عید در اسلام به اعیاد مشرکین شتافته اند در حالی که با وجود فطر و اضحی برپایی اعیاد مشرکین چون نوروز بدین معناست که شخص برپا دارنده عید، شریعت اسلامی را رها ساخته و به اعیاد کفار روی آورده است و در صورتی که اعیاد مسلمین و مشرکین را یکسان برگزار نماید به نوعی عدم تفاوت در مراسم اسلامی و غیر اسلامی قائل شده است و البته ما می دانیم که در ایران چه تفاوتهایی بین نوروز مجوسی و اضحی و فطر اسلامی در میزان تعطیلات رسمی و توجه عمومی وجود دارد . ابن تیمیه معتقد است که امر عید در امور شریعت داخل است :

أن الأعياد من جملة الشرع والمناهج والمناسك التي قال الله سبحانه « لكل جعلنا منكم شرعة ومنهاجا » وقال « لكل أمة جعلنا منسكا هم ناسكوه » كالقبلة والصلاة ( اقتضاء الصراط المستقيم مخالفة أصحاب الجحيم، ص: 107 ) .

اعیاد از امور شرع و مناهج و مناسک هستند که الله سبحانه در این باره می گوید : « لكل جعلنا منكم شرعة ومنهاجا » و می گوید : « لكل أمة جعلنا منسكا هم ناسكوه » مثل قبله و صلاة و صیام ( اقتضاء الصراط المستقيم مخالفة أصحاب الجحيم، ص: 107 ) .

در این باره می توان به اختصاصی بودن عید برای هر امتی اشاره کرد که در حدیث « إن لکل قوم عیداً وهذا عیدنا » نیز ذکر گردیده است . به بیان دیگر نوروز و مهرگان برای مشرکین مجوسی و فطر و اضحی برای مسلمین می باشند و لازم است هر کس برپا دارنده عید خود باشد .