بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العلمين

قسم عالم ایرانی

علما درباره اعتقادات مجوس مکتوباتی کتابت کرده اند و در آنها به انحرافات موجود در عقیده مجوسیان اشاراتی داشته اند و شاید بتوان گفت که یکی از منحرفترین و گمراهترین اقوام بشر همین قوم مجوس است که جایگاه اصلی آنها در ایران قبل از اسلام بوده است. وقتی به کتاب دینی آنها مراجعه می شود علاوه بر افسانه های زیادی که در آن وجود دارد به وفور می توان انواع و اقسام کجرویها را مشاهده کرد که شرک و ستاره پرستی فقط مثالهایی از آنها هستند.

شاید مرور زمان موجب شده باشد که اخبار بعضی از انحرافات مجوس به ما نرسد و دلیل دیگر آن را می توان در اسلام آوردن ایرانیان دانست. همچین بیگانگی مجوسیان با کتابت ممکن است عامل دیگری برای این امر باشد. با این حال آنچه امروز ما از مجوسیت می دانیم خود دال بر وجود اعتقادات غلط زیادی است که در این دین وجود داشته و دارد.

از دیدگاه ابو عبدالله خوارزمی یکی از انحرافاتی که مجوسیان به آن مبتلا بوده اند بت پرستی می باشد. او در کتاب خود با نام «مفاتیح العلوم» آورده است:

بفستان‏:‏ بيت الأصنام وبغ هو الصنم وبذلك سميت بغداد أي عطية الصنم على ما جاء عن الأصمعي ولذلك يسمون بغ وهكذا الإمام والسيد وبه سمي ملك الصين بغ بور أي ابن الملك‏.‏ وقال ابن درستويه في كتابه تصحيح الفصيح‏:‏ أخطأ الأصمعي فيما ذكره من اشتقاق بغداد إذ لم تكن الفرس عبدة أصنام إنما هو باغ داد وباغ هو البستان وداد هو اسم رجل‏.‏

وهذا من ابن درستويه اختراع كاذب وخطأ فاحش فإن بغ عند الفرس هو الإله والسيد والملك وكانوا يعظمون الأصنام ويتبركون بها ويسمون الصنم بغ وبيت الأصنام بفستان ولعمري أن الفرس كانوا يعبدونها ويصورونها على صور الملوك والأئمة ولعل بغداد هي عطية الملك‏.‏ (مفاتيح العلوم، لابي عبد الله محمد بن أحمد بن يوسف الكاتب البلخي الخوارزمي، المقالة الأولى، الباب السادس: في الأخبار، الفصل السادس: في ألفاظ يكثر جريها في أخبار الفرس).

بفستان (فغستان یا بغستان) بیت الاصنام است و بغ همان صنم یا بت است و به همین علت بغداد چنین نامیده شده است و بغداد یعنی عطیه صنم و اصمعی چنین گوید و هکذا امام و سید معنی می دهد و ملک چین را «بغپور» می نامند یعنی پسر شاه. ابن درستویه در کتابش تصحیح الفصیح می گوید: اصمعی در آنچه از اشتقاق بغداد ذکر نموده، خطا کرده است زیرا فارسها (ایرانیان) بت پرست نبوده اند و بغداد همان باغ داد بوده است و باغ همان بستان است و داد اسم رجلی است.

آنچه ابن درستویه می گوید اختراع کاذب و خطایی فاحش است زیرا بغ نزد ایرانیان همان اله و سید و ملک بوده و آنها بتها را معظم می داشتند و به آنها تبرک می جستند و بتها را بغ و بتخانه را بفستان می نامیدند و من قسم می خورم که ایرانیان بت پرست بوده اند و آنها را به صورت پادشاهان و بزرگان خود می ساختند و شاید بغداد بمعنای عطیه ملک باشد. (مفاتيح العلوم، لابي عبد الله محمد بن أحمد بن يوسف الكاتب البلخي الخوارزمي، المقالة الأولى، الباب السادس: في الأخبار، الفصل السادس: في ألفاظ يكثر جريها في أخبار الفرس).

خوارزمی که یکی از علمای ایران زمین در قرن چهارم بوده است چنان درباره بت پرست بودن ایرانیان قبل از اسلام یا همان مجوسیان اطمینان دارد که حتی قسم می خورد که آنها بت پرست بوده اند و ذکر می کند که بتها را به شکل پادشاهان خود می ساختند و آنها را عبادت می کردند و حتی به آنها تبرک می جستند.

نکته جالب آنچه خوارزمی در کتاب خود نوشته این است که عده ای سعی می کردند معانی کلمات را به دلخواه خود تفسیر نمایند و مجوسیان را از انحرافاتی که به آن مبتلا بوده اند بریء جلوه دهند. ما امروزه بسیار شاهد چنین خزعبل گوییها هستیم بطوریکه مشاهده می کنیم عده ای از مجوسیان باقی مانده، به معنی کردن کلمات دست می زنند و طوری آنها را معنی می کنند که به نفع خودشان باشد تا بدین طریق موفق شوند افتخاری را که هرگز نداشته اند نصیب مجوس کنند.